Kazalarda Kusur Oranı Nasıl Belirlenir? Kusur Oranları ve Değerlendirme Süreci
Trafik kazalarının ardından en çok merak edilen konuların başında kusur oranı gelir. Çünkü kazada kimin ne kadar kusurlu olduğu; sigorta tazminatını, araç değer kaybını, hasar ödemelerini ve hukuki süreci doğrudan etkiler. Peki, kazalarda kusur oranı nasıl belirlenir, hangi kriterler dikkate alınır ve kusur oranına itiraz edilebilir mi? İşte tüm detaylar.
Kazalarda Kusur Oranı Nedir?
Kusur oranı, trafik kazasına karışan sürücülerin kazanın meydana gelmesindeki sorumluluk payını ifade eder. Sigorta şirketleri ve ilgili kurumlar, kazanın oluş şeklini inceleyerek taraflara belirli oranlarda kusur verir.
Kusur oranları genellikle şu şekilde belirlenir:
-
%0 Kusursuz
-
%25 Kusurlu
-
%50 Eşit Kusurlu
-
%75 Kusurlu
-
%100 Tam Kusurlu
Belirlenen oran, sigorta ödemelerinden araç değer kaybına kadar birçok konuda belirleyici olur.
Trafik Kazasında Kusur Oranını Kim Belirler?
Türkiye'de maddi hasarlı trafik kazalarında kusur oranı;
-
Sigorta şirketleri
-
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)
-
Trafik eksperleri
-
Gerektiğinde mahkemeler ve bilirkişiler
tarafından değerlendirilir.
Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda ise polis veya jandarma tarafından hazırlanan kaza tutanağı ve savcılık soruşturması da sürece dahil olur.
Kusur Oranı Belirlenirken Nelere Bakılır?
Kazanın oluş şekli detaylı şekilde incelenir.
Kaza Tespit Tutanağı
Sürücülerin doldurduğu tutanak, kusur değerlendirmesinin en önemli belgelerinden biridir.
Tutanağın eksiksiz doldurulması büyük önem taşır.
Kaza Fotoğrafları
Kazanın farklı açılardan çekilmiş fotoğrafları;
-
Çarpma noktası
-
Fren izi
-
Araçların konumu
-
Yol durumu
gibi detayların incelenmesini sağlar.
Kamera Kayıtları
-
Araç kamerası
-
Güvenlik kamerası
-
MOBESE kayıtları
kusur oranının belirlenmesinde önemli delillerdendir.
Trafik Kuralları
Aşağıdaki ihlaller doğrudan kusur oluşturabilir:
-
Kırmızı ışık ihlali
-
Hız sınırını aşmak
-
Şerit ihlali
-
Hatalı sollama
-
Alkollü araç kullanmak
-
Geçiş hakkına uymamak
-
Takip mesafesini korumamak
Kusur Oranları Nasıl Hesaplanır?
Her kazanın kendine özgü şartları değerlendirilir.
Örneğin;
%100 Kusurlu
-
Arkadan çarpma
-
Kırmızı ışık ihlali
-
Ters yönde araç kullanma
%75 Kusurlu
-
Hatalı şerit değiştirme
-
Kontrolsüz kavşağa hızlı giriş
%50 Kusur
İki sürücünün de trafik kurallarını ihlal ettiği durumlarda uygulanabilir.
%25 Kusur
Kazaya dolaylı olarak katkı sağlayan sürücülere verilebilir.
Arkadan Çarpan Her Zaman Kusurlu Mudur?
Genellikle evet.
Çünkü Karayolları Trafik Kanunu'na göre sürücüler güvenli takip mesafesini korumak zorundadır.
Ancak bazı istisnalar vardır.
Örneğin;
-
Öndeki aracın aniden geri gelmesi
-
Zorunlu olmayan ani fren yapılması
-
Arızalı stop lambaları
gibi durumlarda kusur oranı değişebilir.
Park Halindeki Araca Çarpmada Kusur Kime Aittir?
Çoğu durumda hareket halindeki araç tam kusurludur.
Ancak;
-
Yasak yere park edilmesi
-
Görüşü engelleyecek şekilde park edilmesi
gibi durumlarda park halindeki araç da kusurlu sayılabilir.
Kavşak Kazalarında Kusur Nasıl Belirlenir?
Kavşaklarda;
-
Geçiş hakkı
-
Trafik ışıkları
-
Yol işaretleri
-
Ana yol-tali yol durumu
incelenerek kusur belirlenir.
Şerit Değiştirirken Meydana Gelen Kazalarda Kusur
Şerit değiştiren sürücünün;
-
Aynaları kontrol etmesi
-
Sinyal vermesi
-
Güvenli geçiş yapması
zorunludur.
Bu kurallara uyulmaması halinde çoğu zaman şerit değiştiren araç kusurlu kabul edilir.
Zincirleme Trafik Kazalarında Kusur
Birden fazla aracın karıştığı kazalarda her araç ayrı ayrı değerlendirilir.
Her sürücünün;
-
Takip mesafesi
-
Hızı
-
Fren mesafesi
-
Çarpışma sırası
incelenir.
Bu nedenle her araç farklı kusur oranı alabilir.
Kusur Oranına İtiraz Edilebilir mi?
Evet.
Kusur oranının hatalı olduğunu düşünen taraflar;
-
Yeni fotoğraf
-
Kamera görüntüsü
-
Tanık beyanı
-
Ekspertiz raporu
gibi yeni deliller sunarak itiraz edebilir.
İtiraz sonrasında dosya yeniden değerlendirilir.
Kusur Oranı Araç Değer Kaybını Etkiler mi?
Kesinlikle evet.
Araç değer kaybı başvurularında;
-
Kusursuz taraf
-
Daha az kusurlu taraf
genellikle tazminat talep edebilir.
Tam kusurlu sürücüler ise araç değer kaybı talebinde bulunamaz.
Kusur Oranı Trafik Sigortasını Nasıl Etkiler?
Kusur oranı;
-
Hasar ödemesini
-
Prim artışını
-
Hasarsızlık indiriminin devam edip etmeyeceğini
doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle doğru kusur değerlendirmesi büyük önem taşır.
Kusur Oranını Etkileyen Deliller
Kazalarda aşağıdaki belgeler kusur oranını değiştirebilir:
-
Kaza tespit tutanağı
-
Araç kamerası görüntüsü
-
Güvenlik kamerası kayıtları
-
Fotoğraflar
-
Polis veya jandarma raporu
-
Ekspertiz raporu
-
Tanık ifadeleri
Trafik kazalarında kusur oranı; yalnızca kazaya karışan araçların durumuna değil, trafik kurallarına uyulup uyulmadığına, delillere ve kazanın oluş şekline göre belirlenir. Doğru düzenlenmiş bir kaza tespit tutanağı, olay yerinde çekilen fotoğraflar ve kamera kayıtları kusur değerlendirmesinde büyük önem taşır. Kusur oranı; sigorta ödemeleri, araç değer kaybı, tazminat hakları ve hukuki süreçleri doğrudan etkilediğinden, kazadan sonra tüm belgelerin eksiksiz toplanması ve gerektiğinde belirlenen kusur oranına süresi içinde itiraz edilmesi hak kayıplarını önleyebilir.
Kusur oranı kaç günde belli olur?
Genellikle kaza evraklarının tamamlanmasının ardından birkaç iş günü içinde belirlenir. Yoğunluk veya itiraz durumunda süreç uzayabilir.
%50 kusurlu olan araç değer kaybı alabilir mi?
Her olayın koşulları farklı değerlendirilir. Kusur oranı ve güncel uygulamalara göre hak durumu değişebilir.
Kusur oranını kim belirler?
Maddi hasarlı kazalarda sigorta şirketleri ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM), gerekli durumlarda ise bilirkişi ve mahkemeler kusur değerlendirmesi yapar.
Kamera kaydı kusur oranını değiştirir mi?
Evet. Sonradan ortaya çıkan kamera görüntüleri veya yeni deliller kusur oranının yeniden değerlendirilmesine neden olabilir.
Tam kusurlu sürücü araç değer kaybı alabilir mi?
Hayır. Genel uygulamada tam kusurlu sürücüler araç değer kaybı tazminatı talep edemez.
